เทคนิคการสืบค้นฐานข้อมูลออนไลน์

STKS แต่เดิมมีชื่อว่า TIAC ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2533 โดยเริ่มให้บริการ Online Searching เป็นแห่งแรกของประเทศไทย ในสมัยก่อนการสืบค้นฐานข้อมูลในแต่ละครั้งต้องมีการวางแผนก่อนเพราะมีค่าใช้จ่ายสูง และต้องอาศัยคำค้นที่ตรงต่อผลการค้นหามากที่สุด โดยฐานข้อมูลที่ให้บริการแรกๆ ชื่อว่า DIALOG เกิดขึ้นเมื่อปี 1971 รวบรวมไว้มากกว่า 400 ฐานข้อมูล ให้ข้อมูลด้านบรรณานุกรม จนถึงฐานข้อมูลออนไลน์ในปัจจุบันในรูปแบบของ Web-based โดยได้เรียนรู้เทคนิคการสืบค้นฐานข้อมูล DIALOG จนถึงฐานข้อมูลออนไลน์ในปัจจุบันอย่าง Web of Science

    1. การสืบค้นฐานข้อมูล DIALOG  ต้องเริ่มจากการวางแผนกำหนดคำค้นที่สำคัญลงใน Dialog Search Worksheet  โดยการเขียน Keyword ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่ต้องการสืบค้นลงในแต่ละช่อง concept
      Dialog Search Worksheet

      Dialog Search Worksheet

    2. จากนั้น กำหนดหัวข้อที่จะค้นหา ใส่ Concept โดยคำที่ใช้ต้องเกี่ยวข้องกับหัวข้อที่ต้องการค้นหา หากรู้ว่าผู้แต่งคือใคร ให้กรอกข้อมูลลงไป หากรู้ว่าอยู่ในวารวารชื่อเรื่องไหนให้กรอกลงไปด้วย ทั้งนี้เพื่อผลการค้นหาที่น้อย และตรงตามความต้องการมากที่สุด จากนั้นเขียนคำสั่งที่จะใช้ในการสืบค้นดังภาพ

      Dialog Search Worksheet

      ตัวอย่างการทำ Dialog Search Worksheet

การสืบค้นฐานข้อมูลออนไลน์ ควรมีการใช้เทคนิคต่างๆ ดังนี้

  1. ศึกษารายละเอียด ฟังก์ชั่นการทำงาน และทำความเข้าใจก่อนการใช้ฐานข้อมูล
  2. กำหนดคำค้นให้ถูกต้อง ครอบคลุม และตรงกับเนื้อหาที่ต้องการ
  3. ควรมีการใช้ดารค้นหาแบบวลี Quotation “…..” คร่อมวลีที่เป็นคำศัพท์เฉพาะ เช่น “Science and technology knowledge services”
  4. ควรมีการใช้ตัวกำหนดการค้นโดยใช้ตัวดำเนินการ (Boolean Operator)
    – AND ใช้เชื่อมคำค้น เพื่อจำกัดขอบเขตการค้นหาให้แคบลง ซึ่งคำทุกคำที่กำหนดจะปรากฏในผลการสืบค้น เช่น chocolate AND strawberry จะได้เนื้อหาเกี่ยวกับ chocolate และ strawberry เท่านั้น
    – OR ใช้เพื่อขยายขอบเขตการค้น ผลการสืบค้นจะปรากฏเยอะกว่า AND เพราะจะค้นหาจากทุกคำที่กำหนด   เช่น chocolate OR strawberry จะได้เนื้อหาเกี่ยวกับทั้ง chocolate และ strawberry
    – NOT ใช้เพื่อตัดส่วนที่ไม่ต้องการออก เช่น chocolate NOT strawberry จะได้เนื้อหาเกี่ยวกับ chocolate เท่านั้น โดยไม่มี strawberry เข้ามาด้วย
  5. ในการค้นหาคำที่เป็นพหูพจน์ ให้ใส่เครื่องหมาย + ด้านหลังคำ เช่น Mammal+ จะได้ผลการสืบค้นเป็นทั้ง Mammal และ Mammals
  6. ควรมีการใช้ Parentheses คือ การใส่เครื่องหมาย (….) เพื่อรวมควบคุมผลการค้นให้แสดงตามลำดับในกรณีที่ใช้คำเชื่อมมาก และต้องการเงื่อนไขที่เจาะจงมากขึ้น เช่น (Dog AND Cat) NOT “Behavior” จะหมายความว่า ให้เอาเฉพาะเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ Dog และ Cat แต่ไม่ต้องการเรื่อง Behavior
  7. ควรมีการใช้ ตัวกำกับระยะ และการค้นแบบวลี (Proximity and Phrase search) ประกอบด้วย
    – NEAR หมายถึง คำทั้งสองคำต้องอยู่ในระยะที่กำหนด ซึ่งโดยฐานข้อมูลทั่วไป กำหนดไม่เกิน 10 คำ และสำหรับ Google นั้นกำหนดไว้ 20 คำ
    – WITH/ WITHIN อนุญาตให้ผู้ใช้กำหนดจำนวนคำสูงสุด
    – ADJACENT จะไม่อนุญาตให้กลับคำหน้าหลัง โดยคำสองคำจะต้องอยู่ติดกัน เท่านั้น และเรียงลำดับตามที่กำหนด

ปัจจุบันมีฐานข้อมูลได้พัฒนาอยู่ในรูปแบบของ Web-based ที่ให้ทั้งความง่าย สะดวก และรวดเร็ว แต่ผู้ใช้ก็ควรที่จะศึกษาหลักการใช้งานของแต่ละ based ก่อน กล่าวคือ ควรศึกษาคู่มือการใช้งานเว็บไซต์นั้นๆ จากส่วนช่วยเหลือ (help) เพื่อให้การสืบค้นสารสนเทศมีประสิทธิภาพสูงสุด การมีหลักในการค้นนี้จะช่วยขจัดข้อมูลที่เราไม่ต้องการและได้ข้อมูลตรงตามความต้องการมากที่สุด

ตัวอย่างฐานข้อมูลออนไลน์ : Web of Science จะมีส่วนช่วยเหลือ (help) และ มีการสืบค้นแบบ Basic Search, Author Search, Cited Reference Search และ Advance Search

Web of Science

หน้าการค้นหาของ Web of Science

Web of Science

หน้า Help ของ Web of Science

_________________________________________________________________________________

วัน/เวลาฝึกงาน
15 มกราคม 2557 เวลา 08.00 – 17.00 น.

ฝ่ายงาน
งานบริการความรู้และห้องสมุด (Knowledge & Library Services)

ผู้ฝึกสอน
คุณรังสิมา เพ็ชรเม็ดใหญ่
_________________________________________________________________________________

แหล่งข้อมูล
การกำหนดค้นโดยใช้ตัวดำเนินการ (Operators) (2554).  เข้าถึงได้จาก : http://357252.blogspot.com/2011/07/operators.html (วันที่ค้นข้อมูล: 17 มกราคม 2557).

ชนกานต์ ใจมา,  ศึกษางานบริการสืบค้นฐานข้อมูลออนไลน์ เทคนิคการสืบค้นฐานข้อมูลออนไลน์ และรู้จักกับฐานข้อมูลสิทธิบัตร(2556).   เข้าถึงได้จาก : http://stks.or.th/wiki/doku.php?id=library:marc (วันที่ค้นข้อมูล: 17 มกราคม 2557)

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s